Clicky

'De Hollandse IJssel is Hollandsche IJssel en de Gelderse IJssel Gelderse IJssel'

Copyright Omroep Zuidplas

Beide schrijfwijzen van de aardrijkskundige eigennaam Hollandsche IJssel is Rob Stolk, voormalige uitgever van huis-aan-huiskranten in de IJsselregio, tegenwoordig projectleider bij de stichting Hollandsche IJssel Altijd Anders, al jarenlang een doorn in het oog.

Zijn pogingen om de correctie spellingwijze er bij Wikipedia door te krijgen is drie keer teniet gedaan door een moderator die het standpunt huldigt dat Hollandsche IJssel zonder ch moet worden geschreven omdat dit de moderne spelling is.
Recent liet een Krimpense wethouder nog bord van de Algerabrug vervangen omdat daarop Hollandse IJssel zonder ch stond.

Voor hem was de maat vol toen een regionale fusie van banken de nieuwe naam Rabobank Hollandse IJssel wil hanteren, omdat dit marketingtechnisch vlotter overkomt, volgens het antwoord van de markteer die hij daarover aanschreef.

Hij was het zat en begon een onderzoek. Het blijkt dat alleen gemeenten de autoriteit hebben aardrijkskundige eigennamen te geven en er geen overkoepelde instantie is die gaat over benamingen van wegen of landschapselementen die gemeentegrensoverschrijdend zijn. Per gemeente kan een waterloop of doorgaande weg daardoor dus anders heten en/of worden geschreven.

Een klein onderzoekje onder de gemeenten waar de IJssel (de Hollandse, niet de Gelderse) door stroomt leert echter dat alle acht gemeenten Hollandsche IJssel met ch hanteren, zoals de rivier ook heette voor de spellinghervorming van 1946, die trouwens alleen de taalkundige spelling betrof en geen eigennamen.
Ook Rijkswaterstaat, de beheerder van de waterwegen en de provincies hanteren de versie met ch.

Het Ministerie bemoeit zich niet meer met spelling, ondekte Stolk na zijn vraag bij de landelijk overheid om opheldering. Een woordvoerder liet weten dat dit aan het Taalunieversum wordt overgelaten.
Stolk nam daarom contact op met die instantie en kreeg uiteindelijk een helder antwoord.

1. Taalspellingregels gelden niet voor eigennamen.
2. Correcte spelling moet worden verricht volgens het zogenaamde ‘donorprincipe’. Dit houdt in dat de oorspronkelijke schrijfwijze zoals de eigenaar die eraan heeft gegeven moet worden gerespecteerd.
3. Het Taalunieversum adviseert aan te sluiten bij de schrijfwijze van de gemeenten en andere overheden en adviseert in dit geval voor de hele rivier de schrijfwijze Hollandsche IJssel.

Tamara Mewe, van het Taalunieversum, vindt dat instanties zoals Wikipedia ook van de eigennaam Hollandsche IJssel moet uitgaan en in het artikel elders kan vermelden dat de taalkundige spelling Hollandse IJssel ook voorkomt. Dit laatste dus in de vergelijking met de andere IJssel in Nederland, namelijke de Gelderse.

Hiermee is eindelijk duidelijkheid verschaft. Stolk roept om die reden overheden, redacties op om vanaf nu consequent de juiste schrijfwijze te hanteren als de eigennaam van de Hollandsche IJssel wordt toegepast.